Elektrik yüksek gerilim tesislerinde can ve mal güvenliğini risklerinin azaltılması, ekonomik kayıpların minimize edilebilmesi için gerekli işletme çalışmalarının yürütülmesini üstlenen yetkili elektrik veya elektrik elektronik mühendislerine “yüksek gerilim işletme sorumlusu” denir.
İlgili Mevzuat ve Yönetmelikler Nelerdir ?
Enerji ve tabii kaynaklar bakanlığı tarafından 30.10.2020 tarih ve 24246 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren elektrik kuvvetli akım tesisleri yönetmeliğinin 60. maddesi tüm yüksek gerilimli kuvvetli akım tesislerinde teknik konulardan sorumlu en az bir elektrik mühendisi bulundurulmasını zorunlu kılmaktadır.
Yüksek Gerilim İşletme Sorumluluğunu Kimler Yapabilir?
Türk mühendis ve mimar odaları birliği elektrik mühendisleri odası tarafından 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren yüksek gerilim tesisleri işletme sorumluluğu yönetmeliğinin 6. maddesi işletme sorumluluğunu üstlenecek mühendislerin, Elektrik Mühendisleri Odası tarafından verilen elektrik yüksek gerilim tesisleri işletme sorumluluğu yetki belgesine sahip olmaları ve işletmelerde tam gün ve tam yıl esasına göre çalışmaları gerekmektedir.
Ancak işletmelerde yeterli ya da bu niteliklere sahip mühendisin bulunmaması durumunda bu hizmet Elektrik Mühendisleri Odası tarafından yıl sonuna kadar geçerli olmak üzere verilen elektrik serbest mühendis belgesi ve elektrik yüksek gerilim işletme sorumluluğu yetki belgesi sahibi olan mühendisler tarafından Elektrik Mühendisleri Odası onaylı sözleşme ile de üstlenilebilmektedir.
Yüksek Gerilim İşletme Sorumlusunun Yükümlülükleri Nelerdir?
İşletme sorumlusu kanunlar karşısındaki sorumluluklar dışında, işletme sahibi adına enerji sağlayan kuruluşa karşı da sorumlu ve muhataptır.
İşletmenin yüksek gerilim sistemlerini denetler, işletme yönünden eksiklerin ve kusurların bulunup bulunmadığını kontrol eder.
İşletme senaryosuna göre personelin eğitimini verir ve yanlış manevra yapmanın önüne geçmek için önlemler alır.
Yüksek gerilim tek hat şemasını hazırlar ve gerekli yerlere aşılamasını sağlar.
Manevra yönergelerini hazırlar ve imza karşılığı işletme personellerine teslim eder.
Güvenlik eksikleri ile ilgili malzeme eksiği varsa işletmeyi bilgilendirir ve yerine getirilmesi sağlanır.
İşletmelerde yapılacak olan manevralar işletme sorumlusu tarafından yapılmalıdır. ancak işletme sorumlusu yönetmelikler çerçevesinde bir kısmını veya tamamını kendi gözetimi altında yetkili bir işletme personeline yaptırabilir.
İşletme aktif çalışma halindeyken ortaya çıkacak olan arıza açmalarının değerlendirmesini yapmak ve işletme sorumlusunu talimatıyla gerekli manevraları gerçekleştirilmesi sağlar.
Enerji kesintisi talebinde bulunmak, yeniden enerji talebi, kesinti, arıza ve benzeri konularla ilgili olarak enerji sağlayan kuruluş ile gerekli koordinasyonun sağlanması görevidir.
Enerji tedarik eden dağıtım firması ve bakım sorumlusu kurumlarla iletişim halinde olup; bakım kapsamında yapılması gereken işlerin gün ve saatine karar vererek koordinasyonu sağlar.
Sorumluluğu kapsamında tesisin gerekli bakımlarının işletme personeli tarafından yapılmasını sağlar.
İşletmeye ilişkin topraklama testlerini, çalışma koşullarına ve gerekli mevzuatlara göre düzenli veya ihtiyaç duydukça yaptırılmasını denetler.
İşverenin Yükümlülükleri Nelerdir?
İşletme sorumlusunun görevini yerine getirilmesini sağlamalıdır.
İşletme sorumlusunun talep ettiği bakım ve onarım işlerini yaptırmalıdır.
İş güvenliği ekipmanlarını temin etmelidir.
Yüksek gerilim ile ilgili manevra ve diğer işlerin işletme sorumlusunun bilgi ve denetimi altında yapılmasını sağlamalıdır.
İşletme sorumlusu değişikliklerini görevli dağıtım şirketine ve elektrik mühendisleri odasına bildirmelidir.
İşletme sorumlusunun talimatlarını ve uyarılarını dikkate alarak uyulmasını sağlamalıdır.